Blog: Welke activiteiten zijn wél, en welke zijn niet subsidiabel (WBSO)?

door Laurent Lokhorst - Leestijd 3 minuten

Wil je vanaf 1 januari 2019 gebruik maken van de WBSO? Dan moet je voor 30 november 2018 een aanvraag indienen. Benieuwd naar welke werkzaamheden wel en welke niet in aanmerking komen? In deze blog geef ik een uitgebreide toelichting.

De WBSO ondersteunt 2 soorten projecten, te weten het ontwikkelingsproject en het technisch-wetenschappelijk onderzoek. Elke projectsoort kent zijn eigen beoordelingscriteria. Voor beide projecten geldt echter dat de aanvrager de R&D-werkzaamheden altijd zelf dient te verrichten.

Ontwikkelingsproject

Ontwikkelingsprojecten kunnen verder onderverdeeld worden in de volgende typen:

  • (onderdelen van) fysieke producten
  • (onderdelen van) fysieke productieprocessen
  • programmatuur

De belangrijkste voorwaarde voor ontwikkelingsprojecten is dat ze technisch van aard zijn. Voor producten en productieprocessen geldt dat het om de ontwikkeling van tastbare, fysieke zaken moet gaan (bv. technisch nieuwe meetapparatuur). Voor programmatuurontwikkeling is het belangrijk dat er in een formele taal wordt geprogrammeerd, zoals C, C++, Python en Java (zie voor een uitgebreide uitleg dit blog).

Voorbeeld ontwikkelingsproject

Een typisch WBSO project kenmerkt zich door de ontwikkeling van een technisch product, waarbij een concreet technisch knelpunt komt kijken, dat door de organisatie wordt opgelost door middel van R&D. Hierbij geldt dat de aanvrager een – voor de aanvrager zelf – technisch nieuw principe moet ontwikkelen. Dat kan een nieuw programmeerprincipe zijn of een nieuwe machinetechniek. Aan het R&D moeten bovendien risico’s en onzekerheden verbonden zijn; reguliere (zekere) werkzaamheden zijn niet subsidiabel. In de basis zijn alle activiteiten die direct bijdragen aan het oplossen van het technisch knelpunt (technisch ontwerp, technische ontwikkeling of technisch testen) subsidiabel. Ter verduidelijking volgen hieronder twee voorbeelden projecten (fysiek en programmatuur) die in aanmerking komen voor de WBSO:

Voorbeeld fysiek
Een machinebouwbedrijf in de sierteelt ontwikkelt een oogstmachine voor bloemen. Deze machine werkt op basis van messen die de bloemen afsnijden. Het probleem is echter dat de messen snel bot raken (aanleiding tot nieuw technisch product). Daarom wil het bedrijf een nieuwe techniek ontwikkelen waarbij de bloemen met grijpers uit de grond worden getrokken (technisch product). Het probleem is echter dat de grijpers veel kracht uitoefenen op de bloem, waardoor deze kapot gedrukt worden. Echter, wanneer de grijpkracht lager wordt ingesteld, is deze niet meer krachtig genoeg om de bloemen uit de grond te trekken (technisch knelpunt). Het bedrijf bedenkt een manier waarbij de bloemen met minder kracht uit de grond getrokken kunnen worden door ze met een draaimechanisme uit de grond te trekken (technisch nieuw principe). Onzeker is of de gewilde oogstsnelheid behaald kan worden met de nieuwe techniek (risico).

Voorbeeld programmatuur
Een onderneming ontwikkelt een webcrawler (technisch product) om relevante marktinformatie van het web te verzamelen (aanleiding tot nieuw technisch product). De webcrawler is echter in C++ geschreven, en kan zodoende geen HTML-code uitlezen, waardoor de structuur van gecrawlde websites verloren gaat (technisch knelpunt). Er zijn geen standaardoplossingen om dit probleem op te lossen. De onderneming bedenkt een nieuw mechanisme waarbij via een socket in een netwerkapplicatie een get-request kan worden gedaan naar een HTML-pagina (technisch nieuw principe). Risico is dat deze extra stap in het ophalen van webdata voor latency zorgt (risico).

Technisch Wetenschappelijk Onderzoek

Onderzoeksprojecten waarmee nieuwe technische kennis gegenereerd wordt, worden als technisch-wetenschappelijk onderzoek aangeduid. Hieronder leg ik uit aan de hand van de begrippen “technisch” en “wetenschappelijk” wat dit precies inhoudt.

Technisch
In het kader van de WBSO, spreekt men van technisch onderzoek wanneer het onderzoek betrekking heeft op gebieden zoals fysica, chemie, biotechnologie, productietechnologie en informatie- en communicatietechnologie. Overige soorten onderzoek (economisch, sociaal of psychologisch onderzoek) wordt niet als technisch wetenschappelijk onderzoek beschouwd en zijn dus niet subsidiabel. Het is geen vereiste dat de resultaten van een onderzoek toegepast worden in een nieuw fysiek product of productieproces.

Wetenschappelijk
Met wetenschappelijk onderzoek wordt een verklaring gezocht voor een verschijnsel dat niet is te verklaren op basis van algemene kennis. Wetenschappelijk onderzoek is subsidiabel wanneer het onderzoek theoretische of praktische kennis oplevert. Een onderzoek dat alleen constateert, beschrijft of observeert komt niet in aanmerking voor de WBSO. Bovendien moet er een systematische en planmatige onderzoeksopzet aan vooraf gaan; Het onderzoek mag dus niet routinematig zijn. Het is geen vereiste dat er nieuwe concepten, wetmatigheden of theorieën ontwikkeld worden. Hieronder volgt een voorbeeld van technische wetenschappelijke onderzoek dat in aanmerking komt voor de WBSO.

Voorbeeld Technisch Wetenschappelijk Onderzoek

Een producent van zuivelproducten is niet bekend met de wijze waarop micro-organismen beïnvloed worden door hittebehandeling (geen algemene kennis). Daarom wordt een microbiologische studie verricht naar de cellulaire mechanismen die in werking treden als micro-organismen blootgesteld worden aan hitte. Het onderzoek zoekt een verklaring voor het verschil in hittetoleranties (verschijnsel) van diverse soorten micro-organismen in zuivel.

Activiteiten die niet onder WBSO vallen

Alle activiteiten die niet betrekking hebben op het technische deel van het oplossen van het knelpunt (technisch ontwerp, -onderzoek en -testen) zijn ook niet subsidiabel. Dit gaat bijvoorbeeld om de volgende activiteiten:

  • Marktonderzoek
  • Voorbereiding en uitvoering van productie
  • Functioneel ontwerp
  • Kwaliteitscontrole
  • Beschrijven van modellen/algoritmen
  • Combineren van technieken
  • Geschikt maken van programmatuur voor een ander platform

Meer informatie

In het geval dat jouw bedrijfsactiviteiten niet voor de WBSO in aanmerking komen, kan je altijd nog kijken naar andere subsidies. Zo kan je denken aan ESF (subsidie voor HR-advies), SDE+ (subsidie voor gebruik van groene energie) of MIT-haalbaarheid (subsidie met focus op de topsectoren).  Wil je weten of jouw onderneming in aanmerking komt? Twijfel niet om contact met ons op te nemen!